HET ICM-MODEL
Het Integratieve Contextuele Managements (ICM) Model is een evidence-based practice, ontwikkeld door Peter Segers vanuit 25 jaar ervaring als contextueel relatie- en gezinspsychotherapeut.
Vertrouwen, betrouwbaarheid, rechtvaardigheid en loyaliteit spelen niet alleen in gezinnen, maar evengoed op de werkvloer: gezin en team, ouder en manager, broer en collega, ouders en directie. Wie die parallellen leert zien, begrijpt plots waarom een conflict op het werk zo persoonlijk kan aanvoelen.
Het ICM-model maakt die verbanden zichtbaar en werkbaar, en biedt zo een missing link waar veel cognitief-gedragsmatige modellen stoppen.
Modellen als NLP en klassieke coachingmethodieken werken met externe protocollen: tips, stappenplannen en vooraf uitgetekende leidraden. Ze zijn nuttig, maar ze wortelen zelden echt in de persoon die ze toepast. Daardoor beklijft de verandering vaak niet.
Het ICM-model draait die volgorde om en neemt de persoon met zijn volledige, geïntegreerde achtergrond als startpunt. Niet het protocol is de leidraad, maar de mens zelf.
“Bewustwording van wie men eigenlijk is, hoe men denkt, waarom men zich zo voelt en zich zo gedraagt, is de centrale focus. Van daaruit kan men meer gepast kiezen, beslissen en handelen, waardoor men met een bewuster Zelf en via verbinding met de ander samen groeit.”
Peter Segers
Bovendien is het model bijzonder hedendaags. Nu vaste, verbindende houvasten zoals werkzekerheid, religie en het klassieke kerngezin grotendeels wegvallen, biedt het een antwoord op de zingevingsnood die daardoor ontstaat.
Centraal staat de relationele ethiek: de balans van geven en nemen tussen mensen, en de co-evolutie die daaruit voortkomt. Enkele uitgangspunten:
De balans is altijd in beweging. Een evenwicht tussen geven en nemen is het ideaal. Problemen ontstaan niet door de beweging zelf, maar wanneer de balans vastloopt en gefixeerd raakt.
Er is een balans in het hier en nu, en een levensbalans. Beide beïnvloeden elkaar voortdurend.
Evenwicht creëert welzijn. Billijkheid, rechtvaardigheid, rust en gezondheid ontstaan wanneer mensen evenwicht ervaren. Onrecht is te voorkomen, rechtvaardigheid is na te streven.
Betrouwbaar mogen zijn fundeert de zelfwaardering. Mogen bijdragen, betrokken worden, iemand zijn voor een ander: daar komt eigenwaarde vandaan. Wie zich op de juiste manier gewaardeerd voelt, krijgt energie om spontaan verder zijn best te doen. Zo ontstaat echte zelfverantwoordelijkheid, in plaats van opgelegde motivatie.
Eerst de mens, dan het product. En eerst het proces en de inzet, dan het resultaat.
Meerzijdige partijdigheid als methode. Leren kijken vanuit het standpunt van de ander is dé weg naar verbinding. Niet neutraal blijven, maar afwisselend elke betrokkene werkelijk recht doen.
We nemen meer mee dan we beseffen. Vorige generaties vormden ons in waarden, normen, gewoonten en in wat wij als “goed” of “slecht” ervaren, en aan die vorming zijn we enorm trouw. Ook wanneer we ons ertegen afzetten.
Dat erfgoed stuurt onze zogenaamd eigen waarden, gedachten, gevoelens, keuzes en gedrag, en het werkt door in loyaliteit of in compensatie: het onbewust goedmaken van wat er vroeger ontbrak.
Helderheid krijgen in wat je meeneemt van vroeger en wat je juist wil voorkomen, maakt je échte eigenheid zichtbaar. Het geeft ook scherper zicht op wat vandaag werkelijk relevant is en wat eigenlijk niet meer van deze tijd is.
Binnen het model introduceer ik daarvoor nieuwe begrippen, zoals het relatiepaspoort, gebouwd op object-relatiedenken en op psychoanalytische en ontwikkelingspsychologische concepten.
Burn-out wordt vaak behandeld als een energieprobleem: rust nemen, grenzen stellen, technieken aanleren. Dat helpt tijdelijk, maar wie na herstel terugkeert in dezelfde onbalans, loopt hetzelfde risico opnieuw.
Het ICM-model kijkt naar de onderliggende balans: geef je structureel meer dan je terugkrijgt? Word je erkend voor wat je bijdraagt? En welke loyaliteit, vaak van veel vroeger, houdt je in dat patroon vast? Wie dat helder krijgt, herstelt niet alleen, maar bouwt ook weerbaarheid op.
“Het ICM-model is heel hedendaags en biedt een antwoord op de zingevingsnood, nu vele vaste, verbindende houvasten zoals vast werk, religie en kerngezinnen grotendeels afwezig zijn.”
Peter Segers
Het model is bruikbaar op drie niveaus die elkaar voortdurend beïnvloeden: persoonlijk (wie ben ik, wat neem ik mee), relationeel (hoe geef en neem ik met anderen) en organisatorisch (elke plek waar mensen samenwerken).
Peter Segers, psychotherapeut, stress- en burn-outcoach, businesscoach en auteur van het ICM Model ©
De volgende uitspraken staan centraal in het ICM-model. Ze gaan over vertrouwen, erkenning en rechtvaardigheid in de werkcontext. Lees ze eens door en let op de gelijkenis met hoe het er thuis of in je gezin aan toegaat.
Herken je jezelf in meerdere van deze uitspraken? Dan raakt het ICM-model precies aan wat er speelt.
